Zmiana czasu z letniego na zimowy a czas pracy – obowiązki pracodawców

W nocy z soboty na niedzielę (z 24 na 25 października) następuje zmiana czasu z letniego na zimowy. O godzinie 3:00 wskazówki zegarów zostają cofnięte na godzinę 2:00. Zmiana ta ma bezpośrednie przełożenie na czas pracy osób wykonujących obowiązki na zmianie nocnej.

 

Praca w wymiarze wydłużonym a godziny nadliczbowe

Cofnięcie zegarów powoduje, że odcinek czasu pomiędzy godziną 2:00 a 3:00 występuje dwukrotnie. Jeżeli harmonogram pracy nie przewiduje wcześniejszego zakończenia zmiany, pracownik wykonujący pracę w tę noc przepracuje faktycznie o 1 godzinę dłużej niż wynika to z jego dobowej normy czasu pracy (np. 9 godzin zamiast 8 lub 13 godzin zamiast 12).

Wykonanie pracy ponad dobową normę stanowi pracę w godzinach nadliczbowych ze względu na przekroczenie dobowe.

Zasady rozliczania dodatkowej godziny pracy

Za dodatkowo przepracowaną godzinę pracownikowi przysługują następujące świadczenia:

1. Normalne wynagrodzenie – przysługujące za każdą faktycznie przepracowaną godzinę.

2. Dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych – w wysokości 100% wynagrodzenia, ze względu na fakt, że praca nadliczbowa przypada w porze nocnej oraz w niedzielę (art. 151¹ § 1 Kp).

3. Czas wolny w zamian za pracę nadliczbową (alternatywnie do dodatku):

   • Na wniosek pracownika: w wymiarze 1:1 (1 godzina wolnego za 1 godzinę nadliczbową) – art. 151² § 1 Kp,

   • Z inicjatywy pracodawcy: w wymiarze 1:1,5 (1,5 godziny wolnego za 1 godzinę nadliczbową) do końca danego okresu rozliczeniowego – art. 151² § 2 Kp.

4. Dodatek za pracę w porze nocnej – przysługujący za każdą godzinę przepracowaną w porze nocnej, ustalony na podstawie art. 151⁸  Kp. (w wysokości 20% stawki godzinowej wynikającej z minimalnego wynagrodzenia za pracę).

Planowanie harmonogramu czasu pracy

Pracodawca ma prawo zorganizować grafik w taki sposób, aby uniknąć powstania pracy w godzinach nadliczbowych. Jeżeli specyfika zakładu pracy na to pozwala, harmonogram na tę noc może przewidywać pracę skróconą zegarowo o 1 godzinę (np. zaplanowanie 7 godzin zamiast 8). W takim przypadku, po uwzględnieniu cofnięcia wskazówek zegara, pracownik faktycznie przepracuje obowiązującą go normę dobową (8 godzin), co nie spowoduje powstania nadgodzin.

Podstawa prawna:

• art. 151, art. 151¹, art. 151² , art. 151⁸ ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 1245)